Kraamzorg aanvragen: wanneer en hoe?

Kraamzorg regel je niet pas in de laatste weken. Wie vroeg inschrijft, heeft meer kans op de organisatie van voorkeur — en rust in het hoofd. Deze gids zet op een rij wanneer je aanvraagt, hoe de inschrijving loopt en wat er daarna gebeurt.

Wat is kraamzorg?

Kraamzorg is zorg tijdens en na de bevalling, voor moeder én kind. Tijdens de bevalling ondersteunt de kraamverzorgende de verloskundige; dat heet partusassistentie. Na de bevalling verzorgt ze jou en je baby, controleert ze de gezondheid, helpt ze bij (borst)voeding en geeft ze uitleg over de verzorging.

Dat staat zo in de uitleg van Zorginstituut Nederland: kraamzorg zit in het basispakket van de zorgverzekering. Iedereen die in Nederland woont of werkt en verzekerd is, heeft er recht op. Hoeveel uur je krijgt, hangt af van je situatie. Daarover meer in Hoeveel uur kraamzorg? LIP-indicatie.

Je mag zelf kiezen bij welke organisatie je je aanmeldt. Houd wel rekening met contracten van je zorgverzekeraar: die kunnen gevolgen hebben voor de vergoeding. Zie ook Kosten kraamzorg 2026: eigen bijdrage.

Wanneer vraag je kraamzorg aan?

Zorginstituut Nederland schrijft: bij veel organisaties kan dat al vanaf de twaalfde week van de zwangerschap. Dat is het moment waarop de termijnecho meestal achter de rug is en de uitgerekende datum bekend is.

Zorgverzekeraars adviseren hetzelfde ritme, met een duidelijke uiterste termijn:

• OHRA en Just: het liefst vanaf week 12, uiterlijk vóór week 16.
• VGZ en Univé: zo vroeg mogelijk, uiterlijk in week 20.

Die spreiding is geen tegenstrijdigheid in de wet, maar verschil in advies. De wettelijke aanspraak op kraamzorg hangt niet af van “voor week 16 inschrijven”. Wél maakt vroeg aanmelden in de praktijk verschil. Er is al jaren een tekort aan kraamverzorgenden. Wie laat inschrijft, heeft minder keuze en soms minder uren dan de indicatie.

Kortom: vanaf week 12 aanmelden, het liefst vóór week 16. Week 20 is bij sommige verzekeraars de laatste nadrukkelijke deadline — beschouw die niet als het moment om pas te beginnen.

Hoe meld je je aan?

De aanvraag loopt via het kraamzorgbureau, niet via de huisarts. Zorginstituut Nederland: je meldt je bij een van de organisaties. Zij stemmen daarna af met je verloskundige.

1. Kies een bureau in jouw regio

Kijk welke organisaties in jouw plaats werken. Op KiesKraamzorg vergelijk je ze via zoeken op plaats of postcode. Let op werkgebied, diensten (zoals partusassistentie of lactatiekunde) en of er een telefoon, e-mail of website is om je aan te melden.

Waar je verder op let — contract, beschikbaarheid, schaal — staat in Kraamzorgbureau kiezen: waar let je op?.

2. Schrijf je in bij één organisatie

De inschrijving gaat meestal via een formulier op de website of telefonisch. Je geeft onder meer je gegevens, de uitgerekende datum, je verloskundige of gynaecoloog en je zorgverzekeraar.

Schrijf je bij voorkeur niet bij meerdere bureaus tegelijk in. Just wijst daar expliciet op: dubbele inschrijvingen maken het landelijke overzicht van beschikbare zorg onbetrouwbaar en zetten de planning extra onder druk. Kies één bureau; als daar geen plek is, helpen organisaties in de regio elkaar vaak verder.

3. Check het contract met je verzekeraar

Zorginstituut Nederland: wie de zorg levert, mag elke zorgverzekeraar zelf bepalen. Met een gecontracteerd bureau declareert de organisatie meestal rechtstreeks. Bij een niet-gecontracteerde aanbieder kan een deel van de rekening bij jou blijven. Vraag het na bij je verzekeraar of check de zorgzoeker van je polis.

4. Bevestiging en wachten op de intake

Na inschrijving ontvang je een bevestiging. De inhoudelijke planning — hoeveel uur, welke dagen — volgt later, bij de intake en definitief ná de bevalling.

Wat gebeurt er bij de intake?

Zorginstituut Nederland: ongeveer twee maanden voor de bevalling spreek je voor het eerst met de kraamzorg. Univé noemt een intake rond 30 weken zwangerschap, wat in dezelfde periode valt.

In dat gesprek komt onder meer aan bod:

• je gezondheid en die van de baby tot dan toe
• of je borstvoeding of flesvoeding wilt
• de thuissituatie (trap, andere kinderen, huisdieren)
• of je thuis, in een geboortecentrum of in het ziekenhuis wilt bevallen
• een eerste schatting van het aantal uren volgens het Landelijk Indicatieprotocol Kraamzorg (LIP)

Die schatting is nog geen definitieve indicatie. Direct na de bevalling stellen kraamverzorgende en verloskundige het aantal uren vast. Er kan een herindicatie volgen als de situatie verandert.

Ken je het bureau al van een eerdere bevalling, dan is een uitgebreide intake soms niet nodig. Univé noemt dat als mogelijkheid; vraag het na bij jouw organisatie.

Kraampakket: niet vergeten, wél apart

Het kraampakket (steriele materialen voor de bevalling en de eerste dagen) zit niet in het basispakket. Sommige verzekeraars of aanvullende polissen bieden er wel een aan.

Praktische termijnen van verzekeraars:

• OHRA: het pakket het liefst vanaf week 16 aanvragen.
• VGZ: vóór de vijfde maand, zodat je het in de zevende maand in huis hebt.
• Univé: normaal gesproken voor de vijfde maand.

Heb je geen gratis pakket via je polis, dan koop je de spullen zelf of bestel je een kant-en-klaar pakket. Laat de inhoud in de doos tot de bevalling: verloskundige en kraamverzorgende moeten er meteen bij kunnen.

Na de bevalling: zorg gaat in

De kraamzorg start op de dag van de bevalling. Beval je niet thuis, dan gaat de zorg in vanaf het moment dat je weer thuis bent, aldus onder meer OHRA.

Meteen na de bevalling bepalen kraamverzorgende en verloskundige hoeveel uur je krijgt: minimaal 24 en maximaal 80 uur, meestal verspreid over de eerste acht dagen. In de wet staat recht tot zes weken na de bevalling; in de praktijk is het korter, tenzij er een specifieke reden is om te verlengen.

Krijg je minder uren dan gedacht door personeelstekort, bespreek dat met de organisatie. Zorginstituut Nederland erkent dat dit voorkomt.

Checklist tot de bevalling

1. Week 12–16: bureau kiezen via /zoeken en inschrijven.
2. Week 16–20: kraampakket regelen als je dat via je verzekeraar of zelf doet.
3. Rond week 30 / twee maanden voor uitgerekende datum: intake.
4. Laatste weken: bevestig hoe je het bureau belt als de bevalling begint (24/7-nummer).
5. Na de bevalling: uren laten vaststellen; vraag om herindicatie als de zorgbehoefte verandert.

Veelgestelde vragen

Vanaf welke week kan ik kraamzorg aanvragen?

Bij veel organisaties vanaf week 12, zegt Zorginstituut Nederland. Verzekeraars vragen vaak om vóór week 16 of uiterlijk week 20 in te schrijven.

Moet mijn verloskundige de aanvraag doen?

Nee. Jij meldt je bij het bureau. De organisatie stemt daarna af met je verloskundige. De verloskundige speelt wél een rol bij de indicatie van het aantal uren.

Wat als mijn voorkeursbureau vol zit?

Meld het meteen. Door het tekort springen organisaties in een regio vaak bij. VGZ beschrijft dat je de zorg dan via een andere organisatie kunt krijgen. Schrijf je niet stilletjes bij een tweede bureau in zonder het eerste te informeren.

Krijg ik ook zorg als ik in het ziekenhuis bevallen ben?

Ja. Kraamzorg thuis gaat in als je thuiskomt. Uren in het ziekenhuis met medische indicatie lopen anders (geen eigen bijdrage voor die ziekenhuiszorg). De thuisuren worden opnieuw geïndiceerd.

Is er een deadline in de wet?

De Zorgverzekeringswet koppelt het recht niet aan een inschrijfweek. De praktijk wél: zonder tijdige inschrijving is er minder garantie op beschikbaarheid. Daarom is week 12–16 het verstandige venster.

Wil je meteen vergelijken? Ga naar kraamzorgbureaus bij jou in de buurt.